Στη Μακεδονία του παλιού καιρού ("σωτήριον" έτος 1967)

Στις 21 Απριλίου 1967, ελάχιστες πρωινές αθηναϊκές εφημερίδες κυκλοφόρησαν.
Από αυτές, αναφορές στο πραξικόπημα είχαν μόνο η Αυγή και η Καθημερινή.
Στη Θεσσαλονίκη, το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Μακεδονία δεν αναφέρει τίποτα για την "επανάσταση" των συνταγματαρχών.

Αντιθέτως εκφράζει τις ανησυχίες στελεχών της κυβέρνησης για σχέδια ανατροπής της μετά το Πάσχα:

Η εφημερίδα έχει την αναγγελία μιας συναυλίας του Διονύση Σαββόπουλου, η οποία, φαντάζομαι, ουδέποτε πραγματοποιήθηκε.

Η Μακεδονία κυκλοφόρησε ξανά τη Μεγάλη Τρίτη 25 Απριλίου, με τον εξής κεντρικό τίτλο στο πρωτοσέλιδο:

...και το αναδιαμορφωμένο πρόγραμμα του ραδιοφώνου στη δεύτερη σελίδα:

Στιγμιότυπα από ένα παρελθόν, 53 χρόνια μακριά.

Μεγάλη Τρίτη. Σαν σήμερα.

Στις 14 Απριλίου του 1925, ήταν και πάλι Μεγάλη Τρίτη. 

Στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Σκριπ διαβάζουμε για την εναγώνια αναζήτηση των υπευθύνων της μικρασιατικής καταστροφής μέσα από αντιφατικές εκθέσεις. Επίσης την εφημερίδα απασχολούν οι τεταμένες ελληνοτουρκικές σχέσεις, λόγω του ζητήματος του Πατριαρχείου. Στο κάτω μέρος του πρωτοσέλιδου, η "τραγική απόπειρα αυτοκτονίας διά λόγους ερωτικούς".

Η εφημερίδα Εμπρός ανησυχεί για την κομμουνιστική δράση "ανά την Βαλκανικήν", ενώ ενημερώνει για την ίδρυση του Θεάτρου Τέχνης της Ρώμης από τον Λουίτζι Πιραντέλλο. Το άρθρο με τον τίτλο "Ο αναρχισμός" αναφέρεται στην επίθεση που δέχθηκε ένας ιερέας από ομάδα θερμόαιμων νεαρών.

Η Κασσιανή έχει την τιμητική της και στα δύο πρωτοσέλιδα.

Απ'όλα τα παραπάνω νομίζω μόνο ο κομμουνισμός και ο Πιραντέλλο αποτελούν παρελθόν. Κατά τα άλλα, προσφυγικό, ελληνοτουρκικά, εκκλησία, έρωτας και Κασσιανή, όλα εδώ. Ίσως όχι απαράλλαχτα, αλλά με κάποιο αλλόκοτο τρόπο, ίδια.

Βρε τί μου θυμίζεις...

Η εικόνα μοιάζει παλιομοδίτικη.
Το σύνθημα πάνω στο τραμ πάλι, ανατριχιαστικά επίκαιρο: "Το πτύειν σκορπά θάνατο".
Η ισπανική γρίπη πριν από περίπου 100 χρόνια, στο μακρινό 1918, κατάφερε να εξοντώσει παγκοσμίως πάνω από 20.000.000 ανθρώπους-πολύ περισσότερους από τα θύματα του Α' παγκοσμίου πολέμου.
Στην Ελλάδα λέγεται ότι έφτασε μέσω ενός φορτίου καπνού το καλοκαίρι του 1918.
Πάρθηκαν μέτρα για τη δημόσια υγεία,

ενώ έκλεισαν προληπτικά τα σχολεία σε κάποιες περιοχές της χώρας. Σταδιακά βέβαια, και ως τις αρχές του επόμενου χρόνου άρχισαν να επαναλειτουργούν, όπως αναφέρει η εφημερίδα Εμπρός της 15ης Ιανουαρίου του 1919.

Από την Ευρώπη, αντίθετα, τα νέα δεν ήταν καθόλου ευχάριστα: η εφημερίδα Μακεδονία της 7ης Δεκεμβρίου 2018 αναφέρει ότι, μέσα σε διάστημα 12 εβδομάδων, τα θύματα σε όλο τον κόσμο είχαν ήδη ανέλθει σε 6.000.000. Επίσης γνωστοποιεί στους αναγνώστες ότι η νόσος δεν κάνει κοινωνικές διακρίσεις, καθώς προσβλήθηκε από αυτή ακόμη και ο αυτοκράτορας της Αυστρίας (δεν ξέρω αν ήταν κι αυτός οπαδός της ανοσίας της αγέλης, σαν τον Μπόρις Τζόνσον!)

Η ίδια εφημερίδα, στο φύλλο της 2ας Φεβρουαρίου του 1919 ενημερώνει το αναγνωστικό κοινό για τον μεγάλο αριθμό νεκρών στη γειτονική Ιταλία.

Όταν πια η επιδημία θα καταλαγιάσει, θα αρχίσουν να εμφανίζονται διαφημίσεις στο τύπο, σχετικές με αντιγριπικά φάρμακα και κατάλληλες για κάθε γούστο: ο καταναλωτής μπορούσε να διαλέξει φάρμακο για την ανακούφιση των συμπτωμάτων είτε σε μορφή εμπλάστρου (εφ. Εμπρός, φ. 20/03/1919),

είτε σε μορφή παρασκευάσματος ξένων φαρμακευτικών εταιρειών (εφ. Εμπρός, φ. 28/7/1919).

Όλα αυτά εμένα κάτι μου θυμίζουν.
Για να σκεφτώ πιο προσεκτικά...α! Ναι.

Τις τελευταίες 12 εβδομάδες.

Εν αρχή ην...το ραδιόφωνο. Ή πότε και πώς ακριβώς άρχισε ο Β' Παγκόσμιος πόλεμος.

Στις 31/08/1939 ο Ράινχαρτ Χάιντριχ, στενός συνεργάτης του Χίτλερ, χρησιμοποίησε το ραδιόφωνο για την πραγματοποίηση μιας επιχείρησης προβοκάτσιας κατά των εβραίων στον ραδιοφωνικό σταθμό του Γκλάιβιτζ (Gleiwitz). 
Η επίθεση στον ραδιοφωνικό σταθμό και η εξαπόλυση ραδιοφωνικών λιβέλων κατά του Γ' Ράιχ από τους δήθεν εβραίους «εξτρεμιστές», αποτέλεσαν στην πραγματικότητα την αφορμή για τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία.

Ο πραγματικός λόγος της εισβολής ήταν ο διαφιλονικούμενος πολωνικός διάδρομος του Ντάντσιχ (Danzig), η κατάληψη του οποίου από τις γερμανικές δυνάμεις στάθηκε η αιτία για την κήρυξη του πολέμου στις 03/09/1939.

Το Danzing χώριζε την Ανατολική Πρωσία από την υπόλοιπη Γερμανία. Η Βρετανία, η οποία είχε εγγυηθεί για την ασφάλεια της Πολωνίας, απαίτησε άμεση καταστολή των κινητοποιήσεων από τον Χίτλερ. Η άρνηση του τελευταίου οδήγησε στην κήρυξη του πολέμου στη Γερμανία από τη Βρετανία και τη Γαλλία. 

Η αφορμή συνεπώς για την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου δόθηκε «μέσω ραδιοφώνου». Αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου το ραδιόφωνο χρησιμοποιήθηκε από τις αντιμαχόμενες πλευρές είτε για ενημέρωση, είτε για προβοκάτσια. 

Ο Γκαίμπελς ανέφερε συχνά τη ρήση από το βιβλίο Ο Αγών μου του Χίτλερ "στον πόλεμο οι λέξεις γίνονται όπλα", ενώ υπερηφανευόταν για τον ουσιαστικό ρόλο που έπαιζε το ραδιόφωνο στην "ψυχολογική ήττα" των αντιπάλων.

Αλλά και ο Τσώρτσιλ από πολύ νωρίς διέβλεψε τη σπουδαιότητα του ραδιοφώνου, ενώ ο "άσημος" στρατηγός Ντε Γκωλ μετατράπηκε σε ηγέτη των "ελεύθερων Γάλλων" χρησιμοποιώντας τις ραδιοφωνικές συχνότητες.

Όπλο δράσης ή προπαγάνδας, από την αρχή κιόλας του πολέμου, το ραδιόφωνο έδειξε τη δυναμική του ως μέσο διαμόρφωσης των εξελίξεων.

Έτσι.
Για την Ιστορία.

Πηγές:

• Jeanneney, J. (2010). Ιστορία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Αθήνα: Παπαδήμας.
• Γ.Ε.Σ.(2009). Η συμβολή της Ελλάδας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αθήνα: Έκδοση Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού.

Γιώτα Αλεξάνδρου: Όταν παίζαμε για τη νίκη Καραγκιόζη μου

Ο Λευτέρης, ο ήρωας του βιβλίου, θα μπορούσε να είναι συμμαθητής του Πέτρου (από τον Μεγάλο περίπατο του Πέτρου, της Άλκης Ζέη), ή γείτονας της Ζωής (της ηρωίδας του Όταν ο ήλιος και του Κόκκινη κλωστή δεμένη της Ζωρζ Σαρή).
Είναι ένα παιδί που βιώνει τον πόλεμο και την κατοχή στην Αθήνα των αρχών της δεκαετίας του '40 και αντιστέκεται στον κατακτητή με σύμμαχό του τον Καραγκιόζη και τους υπόλοιπους ήρωες του θεάτρου σκιών. Με τον απλό, αφαιρετικό του λόγο, την πολύ ωραία εικονογράφηση και το χρονολόγιο που το συνοδεύει, το βιβλίο αυτό μπορεί να γίνει πολύτιμος βοηθός για όποιον διδάσκει ιστορία σε παιδιά, μικρά ή και μεγαλύτερα, και να γίνει αφορμή για γνώση και προβληματισμό.
Αν οι υποψήφιοι αναγνώστες είναι πολύ μικρής ηλικίας, υπάρχει η δυνατότητα να ακούσουν την ιστορία ηχογραφημένη από τον γνωστό καραγκιοζοπαίχτη Άθω Δανέλλη, με ένα απλό σκανάρισμα του κωδικού QR, που θα βρείτε στις πρώτες σελίδες (προσωπικά μού φάνηκε πολύ χρήσιμη η εφαρμογή αυτή για την απόδοση του περιεχομένου στη νοηματική γλώσσα, σε ένα πρότζεκτ διδακτικής της ιστορίας για Κωφά παιδιά).

Συνδυάζει νέες τεχνολογίες, νοσταλγία, ιστορία και παράδοση.

Ένα παιδικό βιβλίο, που δεν είναι μόνο για παιδιά, από την Ελληνοεκδοτική.

Τι κάνουμε λάθος στο μάθημα της ιστορίας;

Αφορμή για την ανάρτηση αποτέλεσε το άρθρο της Σώτης Τριανταφύλλου στην AthensVoice με τίτλο Η ψυχολογική πλευρά του μαθήματος της ιστορίας https://www.athensvoice.gr/politics/579646_i-psyhologiki-pleyra-toy-mathimatos-tis-istorias?amp
Δε θα αναλύσω εδώ τις απόψεις της γραφούσης, άλλωστε δεν έχει και καμιά σημασία το αν συμφωνώ εγώ με αυτές ή όχι.
Αλλά ομολογώ ότι η φράση "τί κάνουμε λάθος στο μάθημα της ιστορίας" με προβλημάτισε.
Γιατί αυτό είναι ένα ζήτημα μαμούθ, που σίγουρα δε "χωρά" σε ένα απλό άρθρο γνώμης.
Και είναι όντως αυτό το ερώτημα;
Κάνουμε ένα λάθος ή πολλά;
Είναι λάθος ύλης, τρόπου, ύφους ή σκοπού;
Κάνουμε και τίποτα σωστό;

Σε μια εποχή που και η ίδια η ιστορία ως επιστήμη διχάζεται αναφορικά με το τί και το πώς πρέπει να διδάσκεται στις τάξεις κατά τη διάρκεια του μαθήματος της ιστορίας, στην Ελλάδα ακόμη εκκρεμούν ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις τραυματικές μνήμες του παρελθόντος, με τον σκεπτικισμό πάνω σε θέματα σμίλευσης ή μη της εθνικής συνείδησης και επιπλέον με θέματα δεοντολογίας πολύ πολύ σημαντικά, όπως για παράδειγμα το ποιός διδάσκει ιστορία και με τί εφόδια.

Τίποτα δεν είναι τυχαίο.
Και σε τέτοιες περιπτώσεις ό,τι σπέρνεις, θερίζεις.

Η ψυχολογική πλευρά του μαθήματος της ιστορίας

Δελφοί

Δε νομίζω ότι χρειάζεται να πω πολλά για τον χώρο, για  τις αμέτρητες ιστορίες (αληθινές και μυθικές) που τον συνοδεύουν ή για τη σημαντικότητα των εκθεμάτων.
Λίγο-πολύ αυτά είναι γνωστά σε όλους. Όσες φορές όμως κι αν τα έχεις ακούσει, πάντα μένεις έκθαμβος ,για παράδειγμα,  από τη ζωντάνια της θρυλικής Σφίγγας των Ναξίων:

Ή ακόμη και από εκθέματα που δεν είναι τόσο γνωστά, αλλά εντυπωσιάζουν, καθώς η παρουσίαση τους συνοδεύεται πάντα από σχηματικές υποθετικές αναπαραστάσεις των συνόλων.

Παντού υπάρχουν λεζάντες στα ελληνικά, στα αγγλικά και στα γαλλικά. Όπως σε αυτό το άγαλμα του πανταχού παρόντος Έρωτος:

Επίσης μας άρεσαν πολύ τα χρώματα σε κάποια αντικείμενα:

Στην παρακάτω φωτογραφία απεικονίζεται ο λεγόμενος "ομφαλός της γης".
Η επεξηγηματική λεζάντα ανέφερε ότι το ανάγλυφο παραπέμπει σε μάλλινο ύφασμα.
Υπάρχει όμως και η άποψη ότι απεικονίζει μέλισσες, για τις οποίες οι αρχαίοι πίστευαν πως προστατεύουν από το κακό:

Και βέβαια την παράσταση στο Μουσείο κλείνει ο διάσημος σταρ των Δελφών, ο Ηνίοχος:

Από τα πολύ λίγα μπρούτζινα αγάλματα που έχουν σωθεί, πραγματικά σε καθηλώνει με το βλέμμα του.

Ο εξωτερικός χώρος, είναι εξίσου εντυπωσιακός, έχει όμως αρκετό περπάτημα.

Θα χρειαστείτε περίπου μία ώρα για να ανεβείτε ως το στάδιο και να κατεβείτε πάλι κάτω.

Βέβαια η διαδρομή αποζημιώνει και με το παραπάνω. 

Εκτός από την υπέροχη θέα,

θα απολαύσετε μερικά από τα πιο διάσημα κτίρια των Δελφών, όπως ο θησαυρός των Αθηναίων (ο οποίος αναστηλώθηκε με έξοδα του σημερινού Δήμου Αθηναίων),

και το θέατρο των Δελφών.

Τέλος, εντυπωσιαστήκαμε και από τις επιγραφές Braille που υπάρχουν διάσπαρτες στον χώρο:

Γενικότερα ο χώρος  προσφέρει μια πολύ-πολύ ωραία εμπειρία.

Μοναδική.

Και αν η ξενάγηση τελειώσει σχετικά νωρίς, οι κοντινές παραλίες είναι ότι πρέπει για ανάνηψη, μετά από τόσο περμπάτημα στον ήλιο!

Γαλαξίδι: η πόλη των καπεταναίων

Όταν το βλέπεις από ψηλά, το ερωτεύεσαι με την πρώτη ματιά.

Αλλά κι από κοντά δε σε απογοητεύει.

Το Γαλαξίδι, χτισμένο πάνω στα ερείπια του αρχαίου οικισμού των Λοκρών με το όνομα Χάλιο, είναι μια γραφική μικρή πόλη γεμάτη παραδοσιακά κτίσματα.

Έως και πολύ πρόσφατα θεωρείτο, εσφαλμένα, ως εξέλιξη της αρχαίας Οιάνθης, άποψη που ήταν βασισμένη σε μια λάθος εντύπωση του Παυσανία. Η αρχαιολογική σκαπάνη έδειξε όμως πως η Οιάνθη στην πραγματικότητα βρισκόταν περίπου 20 χιλιόμετρα πιο μακριά, κοντά στη σημερινή Ερατεινή.

Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι διαθέσιμες στο Ναυτικό Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου (με ει, όπως ήταν η παλιά γραφή του ονόματος της πόλης), το οποίο περιέχει εκθέματα της περιοχής από μια χρονική περίοδο περίπου 5000 ετών.

Από το 2500 π.Χ. περίπου, που χρονολογείται το πρώτο ενάλιο εύρημα, έως  τον αγώνα του '21 και τη σύγχρονη ναυτική ιστορία της πόλης, τα εκθέματα ποικίλλουν και εντυπωσιάζουν.
Υπάρχουν ευρήματα από την αρχαιότητα, καριοφίλια της επανάστασης, ελαιογραφίες και εξαρτήματα παλιών πλοίων,

αλλά και εντυπωσιακά ακρόπρωρα:

(Η τελευταία φωτογραφία απεικονίζει το ακρόπρωρο ενός πλοίου, που βάφτηκε μαύρο μετά τον θάνατο του καπετάνιου του).

Πολύ καλή παρουσίαση, σε ένα ανακαινισμένο μουσείο, με τη χορηγία του ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.

Για μια Ευρώπη χωρίς διαχωριστικές γραμμές

http://www.he.duth.gr/sharedhistories

Αυτός είναι ο σύνδεσμος που οδηγεί στην ελληνόγλωσση εκδοχή του υλικού για την ιστορική εκπαίδευση, που παρήγαγε το συμβούλιο της Ευρώπης με τίτλο: Shared histories for a Europe without dividing lines.

Στην ιστοσελίδα υπάρχει πολύ υλικό, τόσο για εκπαιδευτικούς, όσο και για οποιονδήποτε άλλον ασχολείται με την ιστορία (και τις ιστορίες).
Η ελληνόγλωσση εκδοχή πραγματοποιήθηκε με τη συνδρομή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης.

ΥΓ: μοναδικό, μικρό malfunction κάποιες υπερσυνδέσεις, οι οποίες είναι ανενεργές. Κατά τα άλλα, όρεξη να έχει κανείς...

Εκλογές. Εκ του εκλέγω.

Αυτό είναι το φύλλο της εφημερίδας Ακρόπολις, της 4ης Ιανουαρίου 1887.
Στη δεύτερη σελίδα, υπάρχει ένα αφιέρωμα στις εκλογές:

"Εκλογή. Παράγεται εκ του εκλέγω. Τί θα πή εκλέγω;"

Ο συντάκτης του άρθρου παρακινεί τους αναγνώστες να ανοίξουν κανένα λεξικό, αφού είναι σίγουρος ότι 999 στους 1000 δεν ξέρουν τι θα πει "εκλέγω".

"Εκλογή=διάλεγμα, ξεχώρισμα από τον σωρό. Θα ελαμβάνετε δια την διεύθυνσιν του οίκου σας κανέναν λωποδύτην; όχι βέβαια. Θα προσελαμβάνετε ως σύντροφον ες το μαγαζί σας κανένα γαϊδούρι; όχι βέβαια. Θα ενεπιστεύεσθε την φύλαξιν των πιστώσεων σας εις ένα ληστήν; Θεός φυλάξοι! Θα επέρνατε διά τά παιδιά σας δάσκαλον αγράμματον ή αγύρτην; Όχι, όχι!
Αφού λοιπόν είναι αυτονόητο ότι τίποτε από αυτά ουδείς διανοείται καν να πράξει, και ουδείς τα πράττει, γιατί στις εκλογές κάνει ακριβώς το αντίθετο;"

Και δυστυχώς, αν και έχει περάσει πάνω από ένας αιώνας, τίποτα δε μοιάζει να έχει αλλάξει. Χώρια το γεγονός, ότι, για τους περισσότερους Έλληνες, οι εκλογές αφορούν-κυρίως-το ιερό τους δικαίωμα να περάσουν ένα ακόμη τετραήμερο στο χωριό.

Περί "αποκαταστάσεως των Βούρλων"

Επειδή σήμερα δέχθηκα ένα ανώνυμο σχόλιο για την ανάρτηση σχετικά με τα Βούρλα του Πειραιά, θα ήθελα να παραθέσω αναλυτικά τις πηγές μου, προς αποφυγήν παρεξηγήσεων.
Αρχικά να πω ότι η ανάρτηση έγινε με αφορμή μια επιστημονική εργασία και δεν ανέφερε λεπτομέρειες.  Πιο πολύ έγραψα το κείμενο γιατί εντυπωσιάστηκα από το γεγονός ότι κανείς δε θυμάται πια τα Βούρλα, σε αντίθεση με την Τρούμπα. Δεν έκανα φυσικά επιτόπια έρευνα (δεν διαθέτω χρονομηχανή), η εργασία ήταν βιβλιογραφική, δευτερογενής.
Το σκίτσο «έτσι ήσαν τα Βούρλα» είναι από τον ιστότοπο https://www.huffingtonpost.gr/tety-solou/-_12456_b_17454016.html, όπου η κα Σώλου έκανε παρουσίαση του υλικού που υπάρχει στο βιβλίο της. Προέρχεται από το βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου Το μπουρδέλο (Εκδόσεις Νεφέλη, 2010, έτος έκδοσης πρωτοτύπου 1980).
Οι πληροφορίες για τα 12 στρέμματα και τις  ημερομηνίες  έναρξης και παύσης  προέρχονται από την εξής μεταπτυχιακή διατριβή:
Ροδίτη, Β. (2015), Πειραιάς: Από τα Βούρλα στην Τρούμπα. Συνυφάνσεις σεξουαλικότητας και κυριαρχίας στον αστικό χώρο,  Μεταπτυχιακή διατριβή, Βόλος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly, Διαθέσιμο στο: ir.lib.uth.gr/bitstream/handle/11615/46003/14782.pdf?sequence=1&isAllowed=y (τελευταία πρόσβαση 02/05/2019).
Όντως το 1934 ως χρονολογία παύσης της λειτουργίας δεν είναι σίγουρη, αφού υπάρχουν πηγές που βεβαιώνουν ως τέτοια το 1937 και το 1940. Επίσης το 1873 ήταν η χρονιά που βγήκε η απόφαση, ενώ το κτίριο παραδόθηκε από τον εργολάβο Μπόμπολα προς  χρήση το 1876.
Αλλά πραγματικά αναρωτιέμαι, αν, τελικά, στην ιστορία των Βούρλων είναι αυτές οι πληροφορίες που έχουν σημασία.

Βούρλα & Τρούμπα: δυο όψεις του ίδιου νομίσματος

Λιμάνι, υπόκοσμος και πορνεία είναι έννοιες σχεδόν ταυτόσημες. Συνήθως, όπου υπάρχει το πρώτο, ακολουθούν και τα υπόλοιπα. Και ο Πειραιάς δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση.

Από τα τέλη του 19ου αιώνα, οι κάτοικοι του, διαμαρτυρόμενοι για την "ύποπτη" κίνηση του λιμανιού, απαίτησαν την απομάκρυνση των κοινών γυναικών από την πόλη. Έτσι δημιουργήθηκε το πρώτο-και ίσως μοναδικό στην Ελλάδα, δημόσιο πορνείο των Βούρλων.

Χτισμένο σε μια ελώδη περιοχή γεμάτη βούρλα (εξ ου και το όνομα), το κτίριο που έμοιαζε καταπληκτικά με φυλακή, είχε μέσα αστυνομική εποπτεία και λειτουργία που παρέπεμπε σχεδόν σε δημόσια υπηρεσία. Καταλάμβανε μια έκταση περίπου 12 στρεμμάτων, ανάμεσα στους σημερινούς δρόμους Εθνικής Αντιστάσεως (πρώην Κανελλόπουλου), Δογάνης, Σωκράτους (πρώην Εύβοιας) και Ψαρρών.
Λειτούργησε από το 1873 έως το 1937.
Μετά την κατάργησή του, τα σκήπτρα στην πορνική αγορά του Πειραιά, έλαβε η γνωστή σε όλους συνοικία της Τρούμπας.

Το όνομα είναι παραφθορά της λέξης "τρόμπα" και προέρχεται από μια αντλία νερού που υπήρχε στην οδό 2ας Μεραρχίας (πρώην Αιγέως). Και μόνο από τις ελληνικές ταινίες του '60, μπορεί να αντλήσει κανείς πληθώρα πληροφοριών για την Τρούμπα.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το παράδοξο. Όλοι σχεδόν έχουν έστω ακουστά την Τρούμπα. Ακόμη και άνθρωποι, που γεννήθηκαν πολλά πολλά χρόνια μετά το 1968: χρονολογία που ο τότε δήμαρχος Αριστείδης Σκυλίτσης αποφάσισε να κλείσει όλους τους οίκους ανοχής της περιοχής.

Σχεδόν κανείς όμως δε θυμάται τα Βούρλα. Ακόμη και άνθρωποι που κατοικούν σήμερα στην περιοχή της Δραπετσώνας, αγνοούν το παρελθόν της συνοικίας τους. Και για να είμαι ειλικρινής, αν στα πλαίσια μιας σχετικής έρευνας, δεν είχα ανακαλύψει τη συγγραφέα Τέτη Σώλου και το βιβλίο της "Κάτι να μείνει από μένα-Πόρνες στα Βούρλα", ούτε και γω θα ήξερα τίποτα.

Τέχνη, βανδαλισμός ή διαμαρτυρία;

Αυτό είναι το μνημείο του Κόκκινου Στρατού στη Σόφια. Ανεγέρθηκε το 1954, για να τιμηθεί η 10η επέτειος της απελευθέρωσης της Βουλγαρίας από τις δυνάμεις του άξονα. Ο ρωσικός στρατός μπήκε τότε στη Σόφια, απελευθερώνοντας την πόλη από τα ίδια τα βουλγαρικά στρατεύματα, που όμως ήταν φιλικά προσκείμενα στον Χίτλερ. Το μνημείο, μεγαλοπρεπές και αγέρωχο, τώρα πια αποτελεί τουριστική ατραξιόν για όλους όσους επισκέπτονται την πρωτεύουσα της Βουλγαρίας.
Μια μέρα όμως οι κάτοικοι της πόλης αντίκρισαν αυτήν την εικόνα:

Οι απεικονιζόμενοι στρατιώτες είχαν μεταλλαχθεί σε ήρωες του "αμερικανικού ονείρου". Ο Σούπερμαν, ο Κάπτεν Αμέρικα, ο Τζόκερ, ακόμη και αυτός ο Σάντα Κλάους (το αντίστοιχο του δικου μας Άγιου Βασίλη), όλοι παρόντες να περιγελούν το παρελθόν. Ήταν όμως έτσι;
Κανείς δεν έμαθε ποτέ ποιός το έκανε και για ποιόν λόγο. Και το άγαλμα αποκαταστάθηκε σχεδόν αμέσως.
Ίσως όμως το κίνητρο των "δραστών-καλλιτεχνών" να μην ήταν ο βανδαλισμός. Μήπως η αμερικανική καταναλωτική εισβολή προσομοιάζει με αυτήν του Κόκκινου Στρατού; Μήπως όλοι αυτοί οι "λαϊκοί ήρωες" της Αμερικής είναι οι νέοι ήρωες του πρώην ανατολικού μπλοκ;
Και μήπως ο νέος ιμπεριαλισμός, αντί για όπλα, χρησιμοποιεί τη διαφήμιση και την καταναλωτική μανία που την ακολουθεί;

Λέω μήπως.

"... τούτην την πατρίδα..."

... τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί και αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι. Όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσωμεν εδώ. Το λοιπόν δουλέψαμε όλοι μαζί, να την φυλάμε κι' όλοι μαζί και να μην λέγει ούτε ο δυνατός "εγώ", ούτε ο αδύνατος...Είμαστε εις το "εμείς" κι' όχι εις το "εγώ".

Στρατηγού Μακρυγιάννη,
Απομνημονεύματα