Flag Counter

Τετάρτη 26 Ιουλίου 2023

Κυνηγητές εμείς...


Κυνηγητές εμείς της γοητείας των ονείρων

Του προορισμού που πάει και πάει μα δεν στέκει..."

Ανδρέας Εμπειρίκος,

Ενδοχώρα, 1945.

Πέμπτη 30 Ιουνίου 2022

Τελεία.



"Να μην περνάς την τελεία αβασάνιστα. 

Σταμάτα λίγο σε ό,τι τελειώνει. 

Κάτι καινούριο αρχίζει αμέσως μετά ".

Χρίστος Παπαδόπουλος, 
Από τη συλλογή "Η γλώσσα της φυγής".

Πέμπτη 21 Απριλίου 2022

 


Θυμάμαι, κάποτε, στα μακρινά 80s, ένα Πάσχα που είχαμε περάσει στα Μετέωρα, στο Xenia της Καλαμπάκας. Οι ευωδιές της φύσης ήταν το κάτι άλλο, ενώ από την υπέροχη τζαμωτή τραπεζαρία, μπορούσες να χαζεύεις με τις ώρες τους επιβλητικούς βράχους και τους ατρόμητους αναρριχητές που τους κατακτούσαν. Κι εγώ αναρωτιόμουν πώς αντέχουν οι δικοί τους άνθρωποι, να τους νιώθουν κρεμασμένους στο κενό. Θυμάμαι έντονα επίσης δύο πράγματα: πρώτον την κατάνυξη που επικρατούσε παντού και δεύτερον το ότι η αδερφή μου είχε καταφέρει να βρει εκεί τον άντρα των ονείρων της, τον Δημητράκη, που πήγαινε κι αυτός στην πρώτη δημοτικού κι έμενε στο διπλανό δωμάτιο με τους γονείς του.

Σήμερα πια, όλα αυτά μοιάζουν τόσο κοντινά και τόσο μακρινά ταυτόχρονα, που νιώθω σαν να τα έζησε κάποιος άλλος. Από καιρό πχ η αδερφή μου έχει φτιάξει τη ζωή της με ένα άλλο Δημήτρη, μιας και εκείνος, ο παλιός, δεν της φτούρησε τελικά-ήταν μάλλον ανώριμος, παρά τα έξι του χρόνια. Επίσης, εγώ, όταν πέρασαν τα χρόνια, βρήκα ένα σύντροφο ζωής, που ως χόμπι έχει το να κρεμιέται στο πουθενά. Τέλος, η δεκαετία του '80, με όλα τα συν και όλα τα πλην, αποτελεί παρελθόν-δυστυχώς ή ευτυχώς-για όλους μας. Κι ας τη νοσταλγουμε πότε πότε.

Ακριβώς σαν το εγκαταλελειμένο κουφάρι του Xenia, στα Μετέωρα: είναι πάντα εκεί, αναμφίβολα όμορφο, μα πια ξεχασμένο, χτυπημένο από τον χρόνο και τους ανθρώπους. Θες να υπάρχει, μα δεν το πλησιάζεις γιατί φοβάσαι ότι δεν θ' αντέξεις την αναμέτρηση με τα φαντάσματα του παρελθόντος. 

ΥΓ: Στις φωτογραφίες, το αριστουργηματικό Motel Xenia του ΕΟΤ, στις δόξες του. Κατασκευαστηκε από τον Άρη Κωνσταντινίδη το 1960 και λειτούργησε ως το 1997. Έπειτα εγκαταλείφθηκε στη μοίρα του και τώρα πια είναι κάπως έτσι: 

https://youtu.be/aXdCmmQQmXs

ΥΓ2: Καλό Πάσχα σε όλους. 

Και Καλή Ανάσταση, πάλι σε όλους μας.

Γενικώς.

Κυριακή 6 Μαρτίου 2022

Θέλω να γυρίσω στα παλιά

 


Θέλω να γυρίσω στα παλιά. 

Και δεν εννοώ ότι μου λείπουν οι εποχές του que te la pongo, καμία σχέση. 

Αλλά μου λείπουν εκείνες οι μέρες, που οι μάσκες ήταν μόνο για πάρτι.  Τότε που οι μόνοι βομβαρδισμοί που μας απειλούσαν, ήταν από κομφετί.

Τότε που σχεδιάζαμε οικογενειακές καθαροδευτεριάτικες αποδράσεις στη Βαρυμπόμπη, με χαρταετούς και πάνινες καρέκλες με ελατήρια.

Θα συμφωνήσω φυσικά, ότι αυτές οι τελευταίες έχουν περάσει ανεπιστρεπτί στο παρελθόν. Αλλά, δυστυχώς, δεν είναι οι μόνες: οι αποκριάτικες μάσκες, έγιναν χειρουργικές. Τα κομφετί, βόμβες. Η Βαρυμπόμπη, κάρβουνο.

Και γω νοσταλγώ τις εποχές, που υπήρχε αρκετός ουρανός ελεύθερος για όλους τους χαρταετούς της γης.

Ένας Έλληνας στο Edo

 


Ο συγγραφέας του βιβλίου αυτού ζει μόνιμα, εδώ και πολλά χρόνια, στο Τόκιο. Είναι καθηγητής φυσικής, του αρέσει όμως πολύ στον ελεύθερο χρόνο του να τριγυρνά στις γειτονιές της μεγαλούπολης, να φωτογραφίζει στιγμές, να μαθαίνει (και στη συνέχεια να μοιράζεται) ιστορίες, θρύλους κ παραδόσεις από την παλιά, αλλά και τη σύγχρονη Ιαπωνία.
Οι ιστορίες-μικρά κεφάλαια του βιβλίου είναι αυτόνομες, διαβάζονται πολύ ευχάριστα κ εκεί μπορείς να βρεις τα πάντα: το σύγχρονο Τόκιο, "παντρεμένο" με το παλιό Edo. Ιστορίες παράξενες, πολύ αστείες ή πολύ θλιβερές, ιστορίες καθημερινές, ιστορίες μεταφυσικές, ιστορίες ερωτικές, άλλες με αίσιο τέλος και άλλες υπέροχα στοιχειωμένες. Ένα "ζωντανό" αναγνωστικό ταξίδι στην Ιαπωνία του χθες και του σήμερα.

ΥΓ: διαβάζοντας το, συχνά θα μπείτε στον πειρασμό να διαβάσετε κάποια ιστορία και σε άλλους. Οι δικοί μου γελούν ακόμη,  όταν θυμούνται τη διήγηση της σελίδας 44.
ΥΓ2: όπως είπα και στον ίδιο κατ' ιδίαν, ο Stelios Steriteri Prezerakos πήγε πρώτος στην Ιαπωνία. Γι αυτό και πρόλαβε το παρατσούκλι "Steriteri". Έτσι, αν ποτέ καταφέρω να πάω και γω, για μένα μένει μόνο το Steste. Που, επιπλέον, θυμίζει και μάρκα απορρυπαντικού 😂 (βλ.σελ 64).
ΥΓ3: ακολουθώντας τον χρυσό κανόνα "ένα βιβλίο στην τσάντα, ένα στο κομοδίνο", διάβασα το συγκεκριμένο μαζί με το "Ταξιδεύοντας: Ιαπωνία-Κίνα", του Καζαντζάκη. Είχε τρομερό ενδιαφέρον η οπτική δύο Ελλήνων στο Edo, με σχεδόν 100 χρόνια διαφορά.


Πέμπτη 3 Φεβρουαρίου 2022

Η μέρα της μαρμότας

 


Κάθε χρόνο στις 2 Φεβρουαρίου, στην Αμερική γιορτάζεται "Η μέρα της μαρμότας". Πρόκειται για μια παράδοση που έφεραν στη νέα ήπειρο Γερμανοί μετανάστες τον 18ο αιώνα, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται η περαιτέρω διάρκεια του χειμώνα ανάλογα με τη συμπεριφορά του συμπαθέστατου τρωκτικού.

Η φράση "μέρα της μαρμότας" πήρε εντελώς διαφορετική έννοια στις αρχές της δεκαετίας του 90, εξ αιτίας της ομώνυμης ταινίας με τον Μπιλ Μάρεϊ, και έκτοτε χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον αέναο εγκλωβισμό κάποιου σε μια συνεχώς "ίδια" καθημερινότητα. 

Βέβαια, κάνοντας μια πιο προσεκτική "ανάγνωση" των ημερών μας, διαπιστώνω ότι η δική μας πραγματικότητα δεν είναι συνεχώς "ίδια": σαν να πλανιέται ένας αποπνικτικός, αδιαπέραστος ζόφος, που κάθε μέρα μας βαραίνει ολοένα και περισσότερο. 

Και που κάνει τον χειμώνα μας ακόμη μακρύτερο.

ΥΓ: "It's always February 2nd".

Ως εδώ.


 Μέχρι τώρα ξέραμε ότι ζούμε στη χώρα που αν χιονίζει, κινδυνεύεις.

Αν βρέχει, κινδυνεύεις. 

Αν έχει καύσωνα, κινδυνεύεις.

Αν είσαι γυναίκα, κινδυνεύεις. 

Σήμερα μάθαμε ότι αντιμετωπίζεις θανάσιμο κίνδυνο, ακόμη κι αν απλώς "βλέπεις μπάλα ".

Κυριακή 25 Ιουλίου 2021

"Τα βράχια"


 "Τεράστια βράχια,

ορθώνονται με θάρρος.

Δεν τα τρομάζουν κεραυνοί,

βροχές δεν τα φοβίζουν.

Χίλιες ρωγμές,

βαθιές πληγές,

άνοιξε ο χρόνος στο κορμί τους.

Στέκουν ορθά

κι ακόμα πολεμάνε

να μην πέσουν.

Τα ζηλεύω."

Θεοχάρης Παπαδόπουλος, 

"Τα βράχια".


Τετάρτη 21 Ιουλίου 2021

Τετάρτη 14 Ιουλίου 2021

Μέλι γλυκύτατο...


 «Δημιουργώ σαν τη μέλισσα εκεί που είχα ξεχάσει πως γίνεται το μέλι.»

(Μαρία Πολυδούρη, ΜΑΚΡΙΑ ΣΟΥ).

Σάββατο 10 Ιουλίου 2021

Every day matters


 "Κράτα αυτούς που αγαπάς κοντά σου, πες τους ψιθυριστά πόσο πολύ τους χρειάζεσαι, αγάπα τους και φέρσου τους καλά, βρες χρόνο για να τους πεις "συγνώμη", "συγχώρεσέ με", "σε παρακαλώ", "ευχαριστώ" κι όλα τα λόγια αγάπης που ξέρεις. Κανείς δε θα σε θυμάται για τις κρυφές σου σκέψεις".

Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες.

Κυριακή 21 Μαρτίου 2021

Victoria Hislop: Όσοι αγαπιούνται"



"Όσοι αγαπιούνται, και νεκροί, ποτέ τους δεν πεθαίνουν".
Με τίτλο δανεισμένο από τον "Επιτάφιο" του Γιάννη Ρίτσου και μια ηρωίδα-θύμα της διχασμένης Ελλάδας του Εμφυλίου, η Hislop διατρέχει μέσα από το βιβλίο της όλη την ιστορία της Ελλάδας από το 1930 και μετά. Μέσα από την προσωπική ιστορία της Θέμιδος, της κεντρικής ηρωίδας, η συγγραφέας μας ξεναγεί στην προπολεμική και μετά στην κατοχική Αθήνα, στα γεγονότα των Δεκεμβριανών και στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού. Τόποι εξορίας, μετεμφυλιακή Αθήνα, επταετία ακολουθούν και η εξιστόρηση φτάνει ως το 1996, με μια αναδρομική διήγηση των γεγονότων.
Η πλοκή είναι καλή, και από ιστορικής πλευράς δε βρήκα ανακρίβειες. Επίσης θίγει θέματα που συνήθως  αποφεύγονται στη λογοτεχνία, όπως η φυγάδευση χιλιάδων παιδιών στα ανατολικά κράτη αλλά και οι περίφημες "παιδουπόλεις" της Φρειδερίκης, που έλαβαν χώρα στη χώρα, μετά το τέλος του Εμφυλίου.
Δεν μπορώ να πω ότι δε μου άρεσε. Όμως ο τρόπος γραφής, κάποιες στιγμές, μου φάνηκε υπερβολικά "βρετανικός", πράγμα που αντιλαμβάνεται από τις πρώτες κιόλας σελίδες, όποιος έχει διαβάσει συγγραφείς όπως η Άλκη Ζέη ή η Ζωρζ Σαρή: και οι δύο έγραψαν έργα που αναφέρονται σε αντίστοιχες περιόδους της ελληνικής ιστορίας, όμως η βιωματική προσέγγιση, είναι αυτή που κάνει τη διαφορά.
ΥΓ: καλό. Αλλά όχι όπως "Το νησί".

 

Τρίτη 19 Ιανουαρίου 2021

Ισίδωρος Ζουργός: Οι ρετσίνες του βασιλιά


"Η αγάπη είναι είναι η ύφανση της υπομονής με την αφοσίωση, απαιτεί περιφρούρηση των μυστικών κι ενδεχομένως τη συγκάλυψη τους.

Τίποτε απ' ολ' αυτά δεν μπορούσες να ελέγξεις.

Συγκάλυψη, συγχώρεση, συμβιβασμός.

Πόσα χρόνια άραγε θα πρέπει να περάσουν, ώσπου να καταλάβεις πως αυθορμητισμός και αγάπη δεν συνταιριάζονται;"


Τετάρτη 2 Δεκεμβρίου 2020

Παλαμάς τότε και σήμερα

 


Στη φωτογραφία, ο Κωστής Παλαμάς, εν έτει 2020, στο κέντρο της Αθήνας.

Στα λόγια, πάλι ο Κωστής Παλαμάς, από το παρελθόν:

"Σατυρικὰ γυμνάσματα"

Στ᾿ ἀκάθαρτα κυλῆστε μας τοῦ βούρκου,

καὶ πιὸ βαθιά. Πατῆστε μας μὲ κάτι

κι ἀπὸ τὸ πόδι πιὸ σκληρό του Τούρκου.

Διαβασμένοι, ντοτόροι, σπιρουνάτοι,

ρασοφόροι, δασκάλοι, ρουσφετλῆδες,

οἰκοπεδοφαγάδες, ἀβοκᾶτοι,

κομματάρχηδες καὶ κοτζαμπασῆδες,

καὶ τῆς γραμματικῆς οἱ μανταρίνοι

καὶ τῆς πολιτικῆς οἱ φασουλῆδες,

ταρτούφοι, ραμπαγάδες, ταρταρίνοι!

-Ἀμάν! Ἀγά, στὰ πόδια σου! ἄκου! στάσου!

Βυζαντινοὶ — Γασμοῦλοι — Λεβαντίνοι.

Ρωμαίικο, νά! Μὲ γειά σου, μὲ χαρά σου.

Τετάρτη 29 Ιουλίου 2020

Stuart Neville: Τα φαντάσματα του Μπέλφαστ


Το βιβλίο αυτό είναι αρκετά ενδιαφέρον, καθώς πραγματεύεται ένα θέμα "δύσκολο", τόσο πολιτικά, όσο και ηθικά. 
Ένας εκτελεστής του ΙΡΑ, καταδιωκόμενος από τα φαντάσματα όσων σκότωσε, ψάχνει να βρει την εξιλέωση, τώρα πια που, εν καιρώ ειρήνης, οι "πολεμιστές" θεωρούνται άχρηστοι και παρίες. Ήταν τελικά ένας πόλεμος αναγκαίος; Μπορεί να δικαιολογηθεί κάθε είδους έγκλημα, στο όνομα ενός αγαθού σκοπού; 
Εξαιρετικό για κάποιον που του αρέσει εξίσου η ιστορία και η αστυνομική λογοτεχνία.
Απαγορευτικό για όσους νομίζουν ότι το τραγούδι Zombie των Cranberries αναφέρεται σε νεκροζώντανα όντα από την Αϊτή.

Παρασκευή 26 Ιουνίου 2020

Ενδόμυχο θηρίο


 Ο Jen Galschiøt είναι ένας δανός γλύπτης, στρατευμένος σε αυτό που ορίζεται ως "Τέχνη για την υπεράσπιση του ανθρωπισμού" (Art in defence of humanism). Τα αγάλματα του, που συχνά αποτελούν μια μορφή "διαμαρτυρίας δρόμου", είναι φτιαγμένα από μπρούντζο και συνήθως με έξοδα του ίδιου του καλλιτέχνη.
Το 1993 δημιούργησε 22 πανομοιότυπα γλυπτά με τον τίτλο "My inner beast" ("Ενδόμυχο θηρίο"), τα οποία τοποθέτησε παράνομα σε 20 ευρωπαϊκές χώρες, καταγγέλοντας την "αύξηση της αποκτήνωσης" στην Ευρώπη. Τα γλυπτά απεικονίζουν μια αντρική μορφή με κεφάλι χοίρου, θυμίζοντας σε πολλούς το τέλος της "Φάρμας των ζώων" του Όργουελ, όπου γουρούνια και άνθρωποι αποφασίζουν από κοινού για την τύχη των υπολοίπων, χωρίς κανείς να μπορεί να ξεχωρίσει τελικά ποιός είναι γουρούνι και ποιός άνθρωπος.
Το 2003, δέκα ολόκληρα χρόνια μετά το εικαστικό αυτό γεγονός, ο Galschiøt και οι συνεργάτες του αναρωτήθηκαν για την τύχη των αγαλμάτων και τα αναζήτησαν. 
Σε πολλές πόλεις τα είχαν κρύψει, σε άλλες τα είχαν καταστρέψει, ενώ στη Γαλλία υπήρχε η υπόνοια ότι τα ζώα μετατράπηκαν σε βουλευτές. 
Απ' όσο ξέρω στην Ελλάδα δεν τοποθετήθηκε άγαλμα τότε. 
Αλλά καλού, κακού ένας έλεγχος μέσα στο κοινοβούλιο δεν θα έβλαπτε...
ΥΓ: η "Φάρμα των ζώων" γράφτηκε από τον Όργουελ το 1945. 
75 χρόνια μετά παραμένει πάντα επίκαιρη.


Παρασκευή 22 Μαΐου 2020

Δον Κιχώτες της εκπαίδευσης


Δουλεύοντας διδακτικά σενάρια ιστορίας.
Όταν νιώθεις ότι οι ιδέες σου παραείναι ρηξικέλευθες για τη σημερινή εκπαιδευτική πραγματικότητα.